Lëvizjet e studentëve që ndryshuan botën

182

Disa nga lëvizjet më të rëndësishme sociale në botë i detyrojnë suksesin e tyre aktivistëve të studentëve të cilët kanë ndërmarrë veprime në mbështetje të një arsyeje të drejtë.

Kur e përdorni zërin, mund ta ndryshoni botën dhe historia është e mbushur me shembuj të studentëve që veprojnë. Këtu janë katër pikat kryesore të udhëhequr nga studentë nga e gjithë bota.

Lëvizja për të Drejtat Civile – Shtetet e Bashkuara, 1960

Studentët dhe udhëheqësit e të rinjve nxitën lëvizjen amerikane për të drejtat civile që nga fillimi. Gjashtë vjet pasi Gjykata Supreme e SHBA vendosi që ndarja e shkollave publike të ishte jokushtetuese, katër studentë me ngjyrë nga Kolegji bujqësor dhe teknik i Karolinës së Veriut u ulën në një drekë me “të bardhët” në Greensboro, NC për të protestuar ndaj përjashtimit racor të zezakëve. Momenti nxiti një lëvizje.

Advertisement

Disa ditë më vonë, studentët u kthyen në të njëjtën drekë me 300 studentë të tjerë, dhe së shpejti aktivistët po organizonin ulëse dhe demonstrata të tjera në pothuajse çdo qytet të madh në Jug. Veprimet e atyre liderëve zezakë të rinj dhe më pas i një grupi të panumërt të tjerëve që ndoqën shembullin e tyre hapën rrugën për kalimin e Aktit të të Drejtave Civile të vitit 1964, duke nxitur përparimin aty ku disa e mendonin të pamundur.

 

Revolucioni i kadifenjtë – Çekosllovaki, 1989

Revolucioni i kadifenjtë ishte një lëvizje jo e dhunshme, e udhëhequr nga studentët, duke protestuar ndaj qeverisë njëpartiake të Partisë Komuniste të Çekosllovakisë. Pas shtypjes brutale të një demonstrate studentore në Pragë më 17 nëntor 1989 (Dita Ndërkombëtare e Studentëve), shpërthyen protesta masive dhe greva në të gjithë vendin, shumë që ndodhnin në kampuset e kolegjeve.

Vetëm shtatë ditë pas protestës fillestare, udhëheqësit kryesorë të Partisë Komuniste dhanë dorëheqjen për shkak të lëvizjes jashtëzakonisht të suksesshme. Një muaj më vonë, shteti njëpartiak u çmontua dhe Çekosllovakia mbajti zgjedhjet e para demokratike që nga viti 1946, vitin e ardhshëm. Kjo ngjarje cilësohet si një nga transferimet jo të dhunshme të pushtetit më të suksesshëm në historinë botërore.

Anti-Apartheid – Afrika e Jugut, 1970-94

Afrika e Jugut kishte një sistem zyrtar të ndarjes racore të institucionalizuar nga viti 1948-91, i njohur zakonisht si aparteid (“apartness” përkthyer nga Afrikaans). Gjatë kësaj periudhe, afrikanët e zinj u ballafaquan me diskriminim, diskriminim politik dhe madje me dhunë serioze politike. Fillimi i fundit të aparteidit u shënua nga kryengritja Sowetu – një seri protestash të udhëhequr nga studentë zezakë në vendbanimin Sowetu të Afrikës së Jugut. Rreth 20,000 studentë morën pjesë në protesta në përgjigje të kërkesave të gjuhës afrikane për studentët zezakë, një gjuhë e lidhur me shtypësit e bardhë.

Protestuesit u përballën me brutalitet të rëndë policor kur u qëlluan me gaz lotsjellës dhe plumba, duke vrarë rreth 176 protestues. Tragjedia çoi në një rritje të demonstratave në Afrikën e Jugut dhe nxiti lëvizjet anti-aparteide në nivel ndërkombëtar. Studentët e Universitetit në Mbretërinë e Bashkuar, Shtetet e Bashkuara dhe vende të tjera u bashkuan me lëvizjen dhe mbajtën demonstrata të tyre, duke u bërë thirrje universiteteve të tyre që të hiqnin dorë nga institucionet e Afrikës së Jugut që mbështetën aparteidin. Lufta kundër aparteidit vazhdoi derisa legjislacioni i aparteidit u hoq në vitin 1991 dhe Afrika e Jugut shënoi zgjedhjet e para multi-raciale.

Lëvizja Studentore e Dhjetorit 1990-të shembjen e regjimit bunker në Europë

Lëvizja Studentore e Dhjetorit 1990-të është i vetmi aksion politik i shqiptarëve në historinë e tyre të njohur, që realizoi ndryshime sistemesh politike (shembjen e regjimit bunker në Europë) në mënyrë paqësore. Eshtë aksioni politik më pro – europian, që nga Rilindja Kombëtare. Kjo Lëvizje legjitimoi të drejtën e pluralizmit politik në Shqipëri, ndryshoi rregullat e lojës politike dhe delegjitimoi sistemin komunist.
Në të gjitha aspektet saj, Lëvizja Studentore e Dhjetorit 1990-të, ishte një revolucion për shoqërinë; ishte paqësore e liberale në një shtet të dhunës dhe urrejtjes; ishte elitare në një mbretëri të mediokritetit; ishte patriotike e pro – europiane brenda kufijve të një shteti antiperëndimor. Në gjurmët e Rilindjes Kombëtare, kjo lëvizje përcaktoi aksiomën e shqiptarëve të shekullit të ri: “E duam Shqipërinë si gjithë Europa”.
Ne, ish-studentët dhe pedagogët e Universitetit të Tiranës dhe të universiteteve të tjera, arritëm një sukses historik për popullin shqiptar, por edhe për qytetërimin europian. Rrëzuam një prej diktaturave më të egra dhe shembëm një nga regjimet më barbare të kontinentit. Jam i lumtur, si njëri nga mijëra luftëtarët e lirisë së Dhjetorit 90-të, për çfarë i afruam atdheut kur më së shumti i duhej. Dhe e bëmë me një pjekuri, përgjegjësie dinjitet të lartë qytetar! LSSH është një lëvizje që triumfoi në mënyrë shembullore e jo një revolucion i dështuar.

Fushata e elektrifikimit të Afrikës – Shtetet e Bashkuara, 2013

Protestat dhe demonstratat masive kanë tendencë të ndodhin kur teknikat e tjera të avokimit të dështojnë, por studentët në të gjithë Shtetet e Bashkuara kohët e fundit treguan se fushata e avokimit në nivel lokal mund të funksionojë. Lufta për t’i dhënë fund varfërisë energjetike filloi në 2013 me një udhëtim avokimi tre vjeçar.

Qindra studentë protestuan, dhe më pas krijuan një projektligj për Elektrizimin e Afrikës. Ky projekt-ligj partiak, i cili u nënshkrua në ligj më 8 shkurt 2016, synon të sigurojë më shumë se 30,000 megavat energji elektrike më të pastër dhe më efikase për 50 milionë njerëz që jetojnë në Afrikën subsahariane. Megjithatë, studentët e kolegjit vazhduan luftën kundër varfërisë energjetike dhe tani energjia elektrike po dorëzohet në fushat kryesore në Afrikën Sub-Sahariane nën projektin Power Africa!